Türkiye'nin Kentleri-Safranbolu

"Safranbolu'da Eski Bir Güneş Saati" demiş kitabının adına Hüseyin Avni Cinozoğlu, III. Selim'in Safranbolu'da yaptırdığı saat kulesinin hikayesini anlattığı bölüme atfen. İstanbul'daki ekmekçilerin çoğunun Safranbolu'dan gittiğini söylemiş, Eski Çarşı'yı, pazarı, Mübadele'nin Safranbolu'daki Rum mimari mirasına etkilerini, hamamları, kızılcıktan yapılan "kiren suyu"nu, bağları, dut ağaçlarını, pekmez yapımını, Safranbolu köy düğünlerini, Safranbolu'nun tarihsel anıtlarını ve elbette ünü dünyaya yayılan Safranbolu evlerini anlatmış, birer birer, tane tane...

Türkiye'nin Kentleri-Niğde

Adil İzci'yi ben çok severek okuduğum Ağaçlar Kitabı'ndan tanıyorum. Yüreği büyük insanlardan biri o. Tam bir doğasever. Tanımasam da saygım büyük. Şimdi de elimde yazarın Eski Bir Niğde'si var, çocukluğunun Niğde'sini anlattığı kitabı. Niğde'yi öyle güzel anlatmış ki ne diyeyim, sözler yetersiz. Sadece bir bölüm aktarayım. Biliyorum size de çocukluğunuzu anımsatacak: "Üstümüze doğa kokularının sindiği, sırtımızı ağaçlara verince dünyanın umurumuzda olmadığı dinginlik günleriydi onlar. Hele ikindiler. Hele nisan yağmurları sonrası. Gökyüzünü kaplayan sonsuz bir mavilik, sonsuz bir aydınlık... Senki hep de o sıralarda aklımıza geliyor bahçelere koşmak. Badem, erik, kayısı... atık hangisi kısmet olursa olsun, çağlaları yağmur yıkanığı nasılsa."

Türkiye'nin Kentleri-Burdur

Yusuf Erkan, Bekleyen Kent Burdur'da: "Benim Burdur'um Saat Kulesi'nden yükselen çan sesleriyle yanı başındaki Ulucami'den çıkan ezan seslerinin birbirine karıştığı kozmopolit Burdur'un uzantısıydı" diyor. "Tarihe Karışan Ziyafet Geleneği" bölümünde eski Burdur davet yemeklerini anlatıyor. Ziyafetler akşam yemeğiyle başlıyor eski günlerde ve sinilerde sunuluyor. Pirinç çorbasıyla başlıyor şölen, pirinç pilavı ve çekme etin yanı sıra taze fasulye, bamya, kuru fasulye gibi yemekler olabiliyor. Arkasından irmik helvası. İsteyenler kadayıf veya baklava da sunabiliyorlar. Ancak yemek tatlıyla sona ermiyor. Tatlıdan sonra kuyruk yağıyla yapılmış bulgur pilavı ikram ediliyor, bol karabiberli. Müzik de var ziyafetlerde, zilli maşa, bağlama, tef, darbuka ve kaşık çalınıyor, önce ev sahibi oynuyor, sonra herkes sırayla kalkıp Burdur türküleri eşliğinde oynuyor. Oyunlar oynanıyor, mesela yüzük saklamaca. Ziyafet tekerlemeleri var sonra. Sadece bunları anlatmıyor Yusuf Erkan. Hıdrellez eğlencelerini, çocukluğunun Burdur köylerini, Burdur Pazarı'nı, Tekelioğlu Efsanesi'ni ve daha nice şeyi...

Türkiye'nin Kentleri-Gaziantep

Bu hafta ve önümüzdeki hafta size beni çok etkileyen bir kitap dizisinden ve dizideki bazı kitaplardan bahsetmek istiyorum. Bu kitaplar Heyamola Yayınları'nın Türkiye'nin Kentleri dizisinden. Belki sizler de doğduğunuz, büyüdüğünüz veya bir şekilde etkilendiğiniz bir kente dair anıları, gelenekleri, alışkanlıkları okumak istersiniz. Bu kısa yazılarda kitaplarda beni etkileyen, ilginç bulduğum bazı bilgileri paylaşacağım. Lütfiye Aydın, Anka Kentim Antep'im'e "Bir türkülü masaldı çocukluğum" bölümüyle başlıyor. Sonra kağıt elbiseleri, kahveci güzelini, çocukluğunun sinemalarını, Anteplilerin piknik yeri Alleben'i, ünlü Antep fıstığını, çocukluğunun geçtiği evi anlatıyor. "Güzel yiyen güzel olur" diyor ve Antep'in ünlü yiyeceklerini anlatıyor. Kebaplarını, kahkesini, dolmalarını, çorbalarını... "Antep'in etrafı Başpınar bağlar" türküsünü hatırlatıyor ve Antep'te yetişen üzüm adlarını sıralıyor. Dile kolay, tamı tamına 31 çeşit üzüm: Yediveren, misk üzümü, ağ (ak) üzüm, tahannebi, hatun parmağı, deve gözü, arif paşa, künefi...
Geleneklerimiz unutulmasın, kültürümüz yok olmasın.
İyi okumalar.

Bir Zamanlar Anadolu'da

Binlerce yıl önce yazılmışsa da, sanki bugünü anlatıyor gibi.
Ey insanoğlu, sen hiç değişmez misin?
*
Gılgamış, Ölüm Suları'nı aşarak bilge Utnapiştim'e ulaşır. Utnapiştim, Gılgamış'a şunları söyler:
Kurduğumuz ev sonsuz mu ki? Anlaşmalar sürekli yürürlükte mi?
Kardeşler, malı mülkü sonsuz mu paylaşıyor sanki?
Ülkede sonsuz sürüp gider mi nefretler, düşmanlıklar?
Irmak hiç durmadan yükselip sel olmaz ki.
Kabuğundan çıkıp güneşe sonsuz bakamaz yusufçuk.
Hiçbir şey kalıcı, sürekli olmamıştır hiçbir zaman.
Birbirine ikiz kardeş gibi benzer uyuyanlarla ölüler.
Yoksulla soylu, ilkel insanla kahraman
Bir örnek olurlar onları kendine çektikçe kader.
Ecelin vakti gizlidir; yaşam herşeyini belli eder.
(Çeviri: Talat S. Halman, Eski Anadolu ve Ortadoğu'dan Şiirler)

Yeşil hafta

Yeni bir hafta daha sabah 7:30'da başladı, günün sessiz sayılabilecek bir saatinde. Akşamları karbonhidratsız bir öğün tercih ediyorum bu aralar. Hem de çok erken yiyorum akşam yemeğimi. Öyle olunca sabahları çok aç uyanıyorum. Bir koca bardak limonlu su bastırdı mı midemi? Yooo... Bu yazıyı yazar yazmaz kahvaltı hazırlamaya gideceğim. Bugünün "özel" ürünü hellim. Kahvaltı için hellim kızartacağım, yağsız tavada. Geçen hafta hacı bahçesinin ilk biberlerinden getirmişti, "abla bu kadar çıktı bak" diyerek. Nasıl sevinmiştim. Ben de ona bir ufak armağan aldım, çarşamba vereceğim, teşekkürlerimle. Ne zor işleri. Üç kişi çalışıyoruz, kıtıkıtına diyor. Alıp satsam inan daha karlı olur. Öyle dedim, masrafı yok, emeği yok. Belleri bükülüyor. Kolay mı tarla işi. Ben küçücük bahçeyle başa çıkamazken, otuyla mı uğraşacaksın, çapasıyla mı. Allah yardımcısı olsun tüm emekçilerin, ekmek artık gerçekten aslanın ağzında. Bu hepimiz için geçerli elbet. Ekmek parası kazanmak gitgide daha da zorlaşıyor. Neyse, dertlendirmeyeyim sizi de sabah sabah. Bir güzel haber: Senelerdir içine giremediğim iki pantolonumu giydim dün. Mutluluğumu tarif edemem. Oh be, hafiflemek ne güzel şey. (Mehtap'ı artık hepiniz tanıyorsunuz ama bugünlerde başarı öyküleri paylaşıyor, hafiflemek isteyenler için önerilerini görmediyseniz hemen bakın derim.) Fotoğraftaki arkadaş arşivden ama mevsime uygun. Ne olduğunu söylüyor zaten, üç yeşilin aşkı. Üzerine çok az zeytinyağı gezdirin lütfen. Ben artık hiç bir yemeğe bir çorba kaşığından fazla yağ koymuyorum. Bir çorba kaşığı zeytinyağının kalorisi 180. Yaza girerken hafiflik hem bedene lazım hem ruha, biliyorsunuz...

Büyük Anadolu Yürüyüşçüleri Etkinliği (4-5 Haziran 2011)

Duyurmakta geciktim ama belki Ankaralı arkadaşlardan okuyup katılmak isteyenler olur. Etkinlik sadece bugün değil, yarın da devam ediyor:

Yer: Gölbaşı çıkışından 3-4 km ilerde Star Pet
Yaşam İçin Direnişe Davet Programı

*4 haziran 2011 cumartesi*
10.00 : Toplanma
11.00 : Basın açıklaması
11.30-13.30 : 1. söyleşi
a- Neden yürüdük?
11 ayrı rotadan yürüyen birer temsilci deneyimlerini anlatacak.
b- Neden direniyoruz?
yerelde mücadele eden 5 konuşmacı, mücadelelerinin bugün geldiği noktayı
açıklayacak.
13.30-14.30 : Direniş yemeği
14.30-15.45 : Müzik - Zeynep Karababa
16.00-18.00 : 2. söyleşi
Anadolu nasıl talan ediliyor ?
HES - nükleer -termik santraller - maden ocakları - tarım ve hayvancılık ve
tüm konuların hukuksal boyutu
19.30-20.00 : Müzik - Dehri-Guş
20.15-21.00 : Müzik - Bomba Etkisi

*5 haziran 2011 Pazar*
11.00-12.00 : Kahvaltı - Müzik - Çok sesli koro
Not: Herkes kahvaltısını getiriyor
12.30-15.30 : 3. söyleşi
Nasıl bir yaşam istiyoruz ?
15.30 sonrası müzik

Katılımcılar için önemli not ve duyuru:
Etkinlikler doğa anamızı korumak için düzenlendiğinden, her türlü plastik
ambalajlı ürün, pet şişe, teneke kutu getirmekten kaçınmanızı rica ediyoruz.
Lütfen cam kapları, bardakları, kese kağıtlarını tercih edelim. Kendi
pişirdiklerimizi getirelim, paylaşarak çoğalalım.
Hava muhalefetini göz önünde bulundurarak, yanınızda şemsiye ve yağmurluk
getirmenizi öneririz.